نگاهي به موزه‌هاي آذربايجان شرقي
موزه واژه‌اي با ريشه لاتين است كه نگريستن با تامل و نگاه تفكربرانگيز و تماشاي انديشه‌پرور معنا مي‌دهد، به موزه‌هاي آذربايجان‌شرقي نگاهي مي‌كنيم:

موزه آذربايجان: موزه آذربايجان از جمله مهمترين موزه‌هاي ايران است كه در آن آثار مربوط به هزاره‌هاي پيشين تا دوره اسلامي به تماشا در آمده است. كهن‌ترين آثار موجود در اين بخش متعلق به مجموعه كوچكي از سفال‌هاي تپه اسماعيل‌آباد مربوط به هزاره پنجم قبل از ميلاد است. از ديگر آثار شاخص دوران پيش از تاريخ سنگ‌هاي منقش به تصاوير حيوانات و گل و گياه مربوط به هزاره سوم قبل از ميلاد است. مجسمه الهه زن متعلق به هزاره اول قبل از ميلاد به دست آمده از رستم‌آباد در شمال ايران يكي ديگر از آثار برجسته اين بخش به شمار مي‌رود.
همچنين در بخش‌ آثار كهن يك ويترين طراحي‌شده براي اجساد يك زن و مرد مربوط به هزاره اول قبل از ميلاد وجود دارد كه اين اجساد در كاوش‌هاي علمي 1378 در محوطه مسجد كبود كشف شد.
جديدترين قسمت موزه آذربايجان بخش سنگ‌نگارهاي قديمي است. در اين بخش سنگ قبرهايي از دوران مختلف اسلامي انتخاب و به نمايش گذاشته شده است. همچنين قوچ‌هاي سنگي، مجسمه‌هاي سنگي، پيكره‌هاي انساني و نمونه‌هايي از سنگ‌هاي كتيبه‌دار در اين قسمت به چشم مي‌خورد.



موزه مشروطه: بناي تاريخي خانه مشروطه با معماري دوره قاجار در محله قديمي راسته كوچه و در ضلع‌غربي مجموعه بازار تبريز واقع است. اين خانه بعد از به توپ بستن مجلس در سال 1287 ه.ش مركز تجمع جمعي از برجسته‌ترين چهره‌هاي مشروطه آذربايجان بوده و در جنگ‌هاي 11 ماهه تبريز عليه نيروهاي دولتي ستاد فرماندهي و تشكيل جلسات مجاهدين مشروطه به شمار مي‌رفت.
تصميم به پايين آوردن پرچم‌هاي سفيد (تسليم) مقابل قواي محمدعلي شاه قاجار در همين خانه گرفته شد. ويژگي‌هاي خاص معماري دوره قاجار چشم‌انداز موسوم به كلاه‌فرنگي، پنجره‌هاي ارسي، درهاي منبت‌كاري و ... از اين بنا به چشم مي‌خورد.
اسلحه كمري ستارخان، لوازم شخصي سران انقلاب و ديگر اسناد و مدارك اهدايي مرتبط با انقلاب در اين موزه وجود دارد.

موزه سنجش: گردآوري برخي از ابزار و ادوات قديمي سنجش در يك مجموعه مي‌تواند روشنگر نحوه ايجاد و تكامل چنين فن‌آوري كيفي توسط گذشتگان باشد. در موزه سنجش انواع ادوات مقياس توزين از قبيل ترازوهاي ظريف زرگري تا قپان‌هاي بزرگ ميادين بار مربوط به قرون گذشته، سنگ وزنه‌ها و پيمانه‌هاي نفتي، وسايل مربوط به علم نجوم واخترشناسي مانند اسطرلاب و كره سماوي، ابزارهاي سنجش مربوط به علم هواشناسي و قطب‌نماها و ساير مقياس‌هاي ديگر به نمايش گذاشته شده است. اين موزه همان خانه تاريخي سلماسي تبريز است.

موزه قاجار: ساختمان اميرنظام گروسي در ارديبهشت‌ماه سال 1385 شمسي موزه قاجار شد. اين موزه داراي تالارهاي سكه، بافته، چيني، آبگينه، موسيقي، خاتم و فلزات، سنگ، تالار فرامين و رجال، معماري و شهرسازي است.
لباس تشريفات محمدحسين‌خان حاج عليلو (ملقب به سردار عشاير) و فرمان‌هايي با مهر مظفرالدين شاه، از آثار اين موزه است.

سايت موزه عصر آهن: اين محوطه طي خاكبرداري‌هاي سال 1376 بوسيله شركت‌هاي طرف قرارداد شهرداري تبريز شكل گرفت و در همان سال با شناسايي آثار گورستان هزاره اول ق.م به‌عنوان يك محوطه باستاني داراي آثار به ويژه دوره آهن با شاخص اسكلت‌هايي مدفون همراه با سفال‌هاي خاكستري و در مواردي نخودي و قرمز و اشياي فلزي شناخته شده است.
طي فصل اول كاوش، تعداد 38 گور، كاوش شد و يكي از گورها كه داراي 2 اسكلت (زن و مرد) به همراه اشياي تدفيني بود، بلوك‌برداري شده و به موزه ملي آذربايجان انتقال يافت.
موزه ادب و عرفان اهر: موزه ادب وعرفان، در محل خانقاه شيخ شهاب‌الدين محمود اهري تاسيس شد. كتاب‌هاي خطي دوران صفويه و قاجاريه پارچه كتيبه‌دار كه بر آن قرآن را با خط ثلث، نسخ و غبار در نقوش هندسي و اسليمي نوشته‌اند (متعلق به دوره صفويه) از آثار اين موزه است.
همچنين قطعه‌هايي از جمله درويش عبدالمجيد طالقاني، ميرآقا اهري و... سيني مفرغي مرصع (طلاكوب) قرن 6 ه.ق را اينجا ببينيد.


موزه ايلخاني مراغه: موزه مراغه در سال 75 به عنوان موزه تخصصي ايلخاني فعاليت خود را آغاز كرد. اين دوره را مي‌توان عصر طلايي سفالگري دوره اسلامي ناميد.
سكه‌هاي موزه مراغه نيز از كامل‌ترين مجموعه مسكوكات ايلخاني كشورمان است و تقريبا از همه ايلخانان ايران، سكه‌هاي ارزشمندي دارد. تنوع نقوش سكه‌ها در دوره ايلخاني معرف فرهنگ و تمدن آن عصر بوده و نقوش و مظاهر آئيني اديان و فرقه‌هاي مختلف ضرب شده روي آنها، گوياي تساهل مذهبي مغولان است. بر سكه اين عنوان؛ «علي‌ولي‌الله» و نام امامان دوازده‌گانه نقش است.

موزه عشاير آذربايجان: موزه عشاير آذربايجان به عنوان اولين موزه عشايري ايران است. غرفه‌هاي اين موزه همانند ساير موزه‌هاي مردم‌شناسي سخن از چگونه بهتر زندگي كردن مي‌گويد.

موزه تاريخ طبيعي: در اين موزه پيكره‌هاي تاكسيدرمي جانوران مناطق مختلف كشور بويژه منطقه آذربايجان به نمايش گذاشته شده‌اند. در موزه شهريار هم دست‌نوشته‌ها و تصاوير او نگهداري مي‌شود. حسين منزوي كتاب مهمي درباره شهريار نوشته است.