روانشناسي كودك

[elada]

اين تاپيك فقط متعلق به اختلال در رفتار و عادات كودكان مي باشد.لطفا مطالب سودمند خود را در اين زمينه و به صورت فارسي تايپ شده! قرار دهيد.
با تشكر

مــوضوع پــست: روانشناسي كودك, ارسـال کـننده: elada, انـــجمن: تالار های نیک صالحی

[elada]

برخي کودکان قادر نيستند در تاريکي بخوابند
وحشت برخي کودکان از تاريکي، برخلاف تصور بعضي از والدين که آن را تلاش کودک براي جلب توجه مي دانند، مي تواند ناشي از شب کوري باشد.
پژوهشگران مي گويند که اين ناراحتي نادر و تشخيص طبي آن دشوار است.
چشم اکثر مردم پس از مدت کوتاهي به تاريکي عادت مي کند، اما چشم برخي از کودکان، که ظاهرا از هيچ گونه ضعف بينايي رنج نمي برند و در محيط پرنور به خوبي مي بينند، به تاريکي عادت نمي کند.

ترس از سايه

پژوهشگران بيمارستان عمومي "گارتناول" در شهر گلاسکو در اسکاتلند با انتشار نتايج تحقيقات خود در "نشريه پزشکي بريتانيا" يکي از دو نوع ناراحتي مادرزادي شب کوري را تشريح کرده اند.
والدين يک دختربچه سه ساله که او را نزد پزشکان برده بودند گفتند که بچه بي وقفه از نابينايي در تاريکي شکايت مي کند.
او به سختي به خواب مي رفت و در تاريکي قادر به حرکت از يک اتاق تاريک به اتاق تاريک ديگر نبود، در حالي که مي توانست به سوي محيط روشن حرکت کند.
پدر و مادر کودک او را تنها پس از آن که مشخص شد خواهر سه ماهه اش به ضعف بينايي مبتلا است نزد پزشک بردند.
مورد دوم به يک دختربچه دو ساله مربوط مي شد که علاوه بر مشکل بينايي در تاريکي دائم به اشيا برخورد مي کرد و زمين مي خورد.
اين دختر بچه نيمه شب درحال گريه از خواب برمي خاست اما به اتاق خواب پدر و مادرش نمي رفت و شديدا وحشتزده مي شد. او همچنين از سايه مي ترسيد.
پزشکان دريافتند که در خانواده اين کودک، مشکلات بينايي از جمله شب کوري سابقه دار است.
به اين کودک چراغ قوه اي داده شد تا در تاريکي با خود حمل کند و اتاق خواب او شب ها روشن نگاه داشته شد.
به نظر مي رسد به اين ترتيب وحشت او از شب برطرف شده باشد.
گروه پژوهشگران که سرپرستي آن را "گوردون داتون"، متخصص چشم به عهده داشت، نوشت: "نابينايي شبانه در کودکان مي تواند باعث وحشت عميق از تاريکي شود."
وي افزود: "تشخيص اين ناراحتي و اختيار دادن به کودک براي کنترل نور محيط مي تواند زندگي خانوادگي را متحول کند

[nedi]

باز هم بي‌نتيجه بود. با دو دست شقيقه‌هايش را فشار داد. سرش گيج مي‌رفت. اين‌بار ديگر مي‌خواست به معلم مدرسة پسرش بگويد كه او را سر كلاس و جلو دانش‌آموزان ديگر براي اين عادت زشتش سرزنش كند.
همة راه‌ها را امتحان كرده بود. انواع تنبيه‌ها و تشويق‌ها را براي ترك اين عادت ناپسندش در نظر گرفته بود. اما هيچ‌كدام مؤثر نبود. شب‌ها همه‌چيز خوب بود. پسرك قول مي‌داد و با وعده‌هاي مادر به‌خواب خوش فرو مي‌رفت. اما صبح روز بعد، مادر مي‌ماند و يك رختخواب خيس. پسرك انكار مي‌كرد: «من اين‌كار را نكرده‌ام!»
مادر درمانده شده بود. شايد در تربيت كودكش سستي و سهل‌انگاري كرده بود. به چشمانش نگاه كرد، معصوم بودند و ترسان. دستش پايين افتاد و در برابر كودك بي‌گناه شرمگين شد...
رختخواب خيس
شب‌ادراري به ‌معناي ناتواني در كنترل ادرار در طول ساعات شب است. اغلب پزشكان اين اصطلاح را براي كودكان زير پنج سال به‌كار مي‌برند؛ با اين‌ حال، 5 ميليون كودك در ايالات متحدة امريكا زندگي مي‌كنند كه بعد از شش سالگي هم رختخواب خود را خيس مي‌كنند. پس بپذيريد كه كودك شما تنها نيست.
براي شناخت پديدة شب‌ادراري بايد بدانيم كه كليه‌ها چگونه كار مي‌كنند. كار كليه‌ها ساختن ادرار است. ادرار از طريق حالب‌ها به مثانه فرستاده مي‌شود. مثانه شبيه بالون است و ادرار را در خود نگه مي‌دارد. يك دريچة عضلاني نيز مانع خروج ادرار از مثانه مي‌شود. با پر شدن مثانه، يك پيام عصبي به مغز مي‌رسد و مغز دستور باز شدن دريچة عضلاني را صادر مي‌كند. اگر كودك در زمان خواب اين پيام را دريافت نكند، مثانة او خودبه‌خود خالي مي‌شود.
علل ايجادكنندة شب‌ادراري ناشناخته‌اند. اما عوامل متعددي با اين عارضه ارتباط دارند:
1. حجم مثانه: شب‌ادراري ممكن است به‌دليل ظرفيت كم مثانه باشد.
2. سابقة خانوادگي: كودكانِ والديني كه شب‌ادراري داشته‌اند، بيشتر احتمال دارد كه به اين عارضه دچار ‌شوند.
3. عفونت: عفونت كليه‌ها يا مثانه ممكن است باعث شب‌ادراري كودكي شود كه سابقة اين مشكل را نداشته است.
4. كمبود هورمون ضد ادرار: ميزان اين هورمون در بدن كودكاني كه رختخواب خود را خيس مي‌كنند كمتر از سايرين است. اين هورمون ساخت ادرار را كاهش مي‌دهد. بنابراين، افراد داراي سطح پايين هورمون ضد ادرار ممكن است ادرار بيشتري بسازند و مستعد شب‌ادراري باشند.
5. تأخير در رشد و نمو: كودك ممكن است به علت تأخير رشد دستگاه عصبي خود قادر به دريافت پيام از مثانة پر نباشد.
6. خواب بسيار عميق: تعدادي از پزشكان به در نظر گرفتن اين عامل به‌تنهايي اعتقادي ندارند.
7. رژيم غذايي: مصرف شكلات و مواد كافئين‌دار و محصولات غذايي حاوي مواد رنگي مصنوعي كودك را مستعد شب‌ادراري مي‌كند.
8. علل رواني و عاطفي: برخي از كودكان دچار مشكلات رواني و عاطفي‌اند و اعتمادبه‌نفس كافي براي كنترل ادرار پيدا نكرده‌اند. اين كودكان نيز مستعد شب‌ادراري‌اند.
كودكان در حدود پنج الي شش سالگي كنترل ادرار در طول شب را به‌دست مي‌آورند. اما 15 درصد كودكان پس از پنج‌ سالگي همچنان در شب رختخواب خود را خيس مي‌كنند. جالب آنكه 3 درصد افراد تا پانزده سالگي نيز گاه‌گاه به اين مشكل دچار مي‌شوند. آنچه اهميت دارد دانستن اين موضوع است كه شب‌ادراري بيماري نيست، بلكه وضعيتي است كه نياز به درمان مؤثر و مداوم دارد.
آشنا كردن كودك با عارضة شب‌ادراري






گاه كودك از شما مي‌پرسد: «من نمي‌خواهم رختخوابم را خيس كنم. نمي‌خواهم شما را به دردسر بيندازم. پس چرا اين اتفاق مي‌افتد؟»
ابتدا بايد به كودك بفهمانيد كه شب‌ادراري گناه نيست. خودتان هم باور كنيد كه كودك بدون هيچ غرضي اين كار را انجام مي‌دهد. پس تنبيه يا شرمنده كردن او وضع را بهتر نخواهد كرد. براي كودكتان توضيح دهيد كه احتمالاً كلية او بيشتر از كلية ديگران ادرار مي‌سازد يا مثانه‌اش قادر به نگهداري ادرار نيست. مي‌توانيد با يادآوري اين مسئله كه شما و پدرش هم مثل او بوده‌ايد، فرزند خود را متوجه كنيد كه تنها نيست. يك بادكنك را از آب پر كنيد. به كودك بگوييد كه اين بادكنك شبيه مثانه است. وقتي پر مي‌شود به ديواره‌هايش فشار مي‌آيد و كشيده مي‌شود. تا زماني كه دهانة بادكنك بسته باشد، آب از آن خارج نمي‌شود. هرگاه مغز دستور دهد، دهانة بادكنك باز مي‌شود و ادرار بيرون مي‌ريزد. به كودك بفهمانيد كه فرمان مغز همان چيزي است كه او بايد هنگام خواب دريافت كند. همچنين، كودك بايد از نظر مشكلات و بيماري‌هاي مربوط به شب‌ادراري بررسي شود. بخصوص كودكي كه علاوه بر شب، در طول روز هم دچار مشكل در كنترل ادرار است. اين كودك را بايد پزشك معاينه كند و تحت آزمايش‌هاي ادراري قرار گيرد. خوشبختانه بجز در مورد كودكاني كه دچار بيماري‌هاي زمينه‌اي مانند ديابت و عفونت يا ناهنجاري‌هاي مادرزادي‌اند، اغلب معاينات كودك را طبيعي نشان مي‌دهند.
درمان شب‌ادراري كودكان
راه‌هاي متفاوتي براي جلوگيري از شب‌ادراري كودكان وجود دارد. توصيه‌هاي كاربردي زير را به‌خاطر بسپاريد:
1. نوشيدن مايعات را قبل از خواب كودك محدود كنيد. بعد از شام، نوشيدن حداكثر يك ليوان آب كافي است. مقدار دقيق مايع مورد نياز بدن كودك خود را از پزشك بپرسيد.
2. كودك را پيش از خواب به توالت بفرستيد. اگر مثانه‌اش پر نيست، مجبورش نكنيد كه آن را خالي كند. اين‌كار باعث مي‌شود كه رختخوابش را خيس كند زيرا در كار مثانه اختلال به‌وجود مي‌آورد.
3. محدودسازي مصرف مايعات در طول روز هيچ كمكي به بهبود شب‌ادراري نمي‌كند. محدودسازي مايعات بايد حداكثر دو الي سه ساعت قبل از خواب كودك باشد.
4. شب‌ها چراغ توالت را روشن بگذاريد. گاه ترس از تاريكي باعث مي‌شود كه كودك رختخوابش را ترك نكند.
5. مي‌توانيد از روش جايزه و ستاره كمك بگيريد. جدولي براي كودك رسم كنيد و هر روز در آن يادداشت كنيد كه شب قبل را خشك گذرانده يا خيس. به‌ازاي شب‌هاي خشك به او ستاره بدهيد و بعد از آنكه چند ستاره گرفت، تشويقش كنيد.
استفاده از زنگ هشداردهنده
در كودكي كه رختخوابش را خيس مي‌كند، بايد راه عصبي مغز به مثانه تقويت شود. زنگ‌هاي هشداردهنده براي تقويت اين مكانيسم به‌كار مي‌روند. يك گيرندة رطوبت، بلافاصله پس از شروع ادرار كردن كودك، در رختخواب او فعال مي‌شود و زنگ را به‌صدا درمي‌آورد. برخي از اين زنگ‌ها لرزشي هستند كه براي كودكانِ دچار مشكلات شنوايي يا آنهايي كه به همراه سايرين در يك اتاق مي‌خوابند به‌كار مي‌روند. هنگامي كه كودك بيدار مي‌شود و به سمت توالت مي‌رود، اين زنگ هشداردهنده عضلات سقف لگن را تحريك و منقبض مي‌كند. در نتيجه، جلو خروج بيشتر ادرار گرفته مي‌شود. به‌تدريج كودك مي‌آموزد كه پيش از به‌صدا درآمدن زنگ از خواب بيدار شود يا تمام شب را بدون نياز به ادرار كردن به‌ خواب رود. به اين ترتيب، مشكل شب‌ادراري حل مي‌شود. استفاده از اين روش براي كودكان زير هفت سال مناسب نيست. زيرا كودك بايد آن‌قدر بزرگ شده باشد كه مشكل شب‌ادراري را دريابد و، به‌عنوان بخشي از درمان، با والدين و پزشك همكاري كند. براساس آمار به‌دست‌آمده، اين زنگ‌ها مي‌توانند تا 70 درصد در درمان شب‌ادراري مؤثر باشند. اما در 10 الي 15 درصد موارد، احتمال عود شب‌ادراري وجود دارد. توصيه مي‌شود كه استفاده از اين زنگ‌ها حداقل سه هفته پس از خشك شدن رختخواب كودك ادامه يابد. به‌‌نظر مي‌رسد كه درمان هر كودك با اين روش به چهار الي پنج ماه زمان نياز دارد.
درمان دارويي شب‌ادراري كودكان
داروها بسيار سريع‌تر از زنگ‌هاي هشداردهنده عمل مي‌كنند، بخصوص در كودكاني كه به اردو يا سفر چند‌روزه مي‌روند. اما اين داروها، به‌جاي معالجه كردن عارضه، آن را براي مدت كوتاهي پنهان مي‌كنند.
اسپري استنشاقي دسموپرسين براي مدت زمان كوتاه مفيد است. اين دارو باعث كاهش توليد ادرار مي‌شود، بسيار سريع اثر مي‌كند و عوارض جانبي بسيار كمي دارد. طرز مصرف آن به صورت يك پُف در هر سوراخ بيني قبل از خواب است.
داروي ايمي‌پرامين هم كه در درمان افسردگي بالغين به‌كار مي‌رود، با بهبود وضعيت خواب كودك، از عارضة شب‌ادراري جلوگيري مي‌كند. همچنين اين دارو، با اثر بر عضلات مثانه، مانع شب‌ادراري مي‌شود. به‌خاطر داشته باشيد كه نبايد بيش از سه ماه از اين دارو استفاده كنيد زيرا مي‌تواند موجب تغيير رفتار كودك شود.
در مورد برخي كودكان كه عضلات مثانة آنها قبل از پر شدن كامل مثانه منقبض مي‌شود، اكسي‌بوتين كاربرد دارد.
عود شب‌ادراري
گاه كودكاني كه مدت‌هاي طولاني رختخواب خود را خيس نكرده‌اند، دوباره شروع به شب‌ادراري مي‌كنند. اين عارضه در اغلب موارد علت رواني دارد. كودك به‌دليلي كه مي‌تواند تولد يك خواهر يا برادر جديد باشد مضطرب و نگران است. چنين كودكي نياز به مشاورة رواني دارد و لازم است با او دربارة آنچه نگرانش مي‌كند صحبت شود.
از هر صد كودك مبتلا به شب‌ادراري، يك تا دو كودك تا پانزده سالگي رختخواب خود را خيس مي‌كنند. شب‌ادراري عارضه‌اي پردردسر ولي خوش‌خيم است و در بيشتر موارد به‌سادگي برطرف مي‌شود. بسياري از كودكان سعي مي‌كنند بيدار بمانند تا جلو اين اتفاق را بگيرند. بايد به چنين كودكاني اطمينان داد كه اين مسئله دير يا زود حل خواهد شد. پزشك و پدر و مادر در كنار او هستند و او را حمايت مي‌كنند تا مشكل به‌طور كامل برطرف شود.■


شب‌ادراري كودكان: علت‌ها و درمان‌ها
دكتر نازيلا سلطاني

[صفا]

زماني كه نوزاد متولد مي‏شود، والدين عكس‏العمل‏هاي گوناگوني از خود نشان مي‏دهند، بعضي‏ها از خوشحالي فرياد برمي آورند و عده‏اي با اين احساس كه ممكن است نتوانند فرزندشان را درست تربيت كنند، دلواپس و نگران مي‏شوند. بنابراين بسياري از عكس‏العمل‏هاي ما به صورت آگاهانه و يا ناخودآگاه با عكس‏العمل‏هاي والدين‏مان نسبت به ما در كودكي ارتباط دارد.

زماني كه مادر پس از تولد اولين نوزاد خود از بيمارستان به خانه برمي گردد، روابط خانوادگي نيز تغيير پيدا مي‏كند. پدر خانواده كه قبل از تولد كودك، محبت همسرش تمام وقت متوجه او بوده است، درمي يابد كه همسرش زمان درازي را صرف نوزاد مي‏كند. او ناگهان احساس مي‏كند كه قادر نيست نقش همسر و يا پدر را بازي كند.

اگر پدري از توجه همسرش به فرزند، ناراحت و عصباني مي‏شود و يا در خود هيچ كششي نسبت به نوزاد احساس نمي‏كند، بايستي براي پيدا نمودن دليل آن به جستجوي خاطراتي بپردازد كه در زمان كودكي نسبت به تولد خواهر يا برادرش، احساس مي‏كرده است.

از طرفي بسياري از پدرها فكر مي‏كنند كه مراقبت از نوزاد، تنها وظيفه و مشغوليات مادر است و آنها نبايد در اين كار دخالت نمايند. در حالي كه اين برداشت اشتباهي است و پدران بايستي از بدو تولد نوزاد، در امر مراقبت و مواظبت او دخالت نمايند. زيرا تا نوزاد را در آغوش نگيريم و در غذا خوردن، تعويض پوشك و.... او دخالت نكنيم نمي‏توانيم به طور عميق به او وابسته شويم.

[صفا]

پنج سال اول زندگي، جهت پرورش و شخصيت كودك از مهمترين سال‏هاي رشد اوست و از ميان اين سال‏ها، اولين سال تولد مهم‏تر از بقّيه سال‏ها مي‏باشد. زيرا عامل بنيادي شكل بندي شخصيت كودك در اين سال تعيين مي‏شود و اين شكل بندي در ارتباط با ادراك و تصوري است كه كودك از خود پيدا مي‏كند.

از تولد تا 18ماهگي: كودك در اين فاصله سنّي به دنياي اطراف خود اعتماد مي‏كند يا نسبت به آن بي‏اعتماد مي‏شود. اگر پدر و مادر نيازهاي كودك را مرتفع نسازند، احساس اعتماد و اطمينان در كودك شكل مي‏گيرد و اگر نيازهاي او برآورده نشود، كودك نسبت به محيط زندگي خود نامطمئن مي‏شود.

از 18ماهگي تا 3سالگي: اگر نيازهاي رشدي كودك بر طرف شده باشد، او به احساسي از استقلال و خود مختاري مي‏رسد. اما اگر نيازهاي رشدي كودك بر طرف نشده باشد، در او احساسي از خجالت ايجاد مي‏شود. اگر شما پدر و مادر كودك تازه به راه افتاده هستيد به طور همزمان او را جالب و نيز خسته كننده مي‏بينيد. در اين سن كودك، فاقد هر گونه ذهن منطقي است و ممكن است خودش را به خطر اندازد.

از 3تا 6سالگي: مرحله‏اي است كه كودك يا صاحب ابتكار مي‏شود با تحت تأثير احساس گناه قرار مي‏گيرد. كودك در اين سن و سال، منطقي‏تر از كودك نوپاست. صرف وقت كردن با او جالب است. مي‏تواند حرف شما را درك كند و در فعاليت‏هايي با شما مشاركت داشته باشد و اغلب مي‏خواهد محدوديت‏هاي خود را بيازمايد.

6تا 12سالگي: كودك احساس انگيزه و يا احساس حقارت پيدا مي‏كند. هر دو اين حالات بستگي به اين دارد كه با او در مرحله قبلي رشد چگونه رفتار شده است. اشخاصي كه از انگيزه و تلاش برخوردارند، مطالب و نقطه نظرهاي جديد را به راحتي مي‏آموزند و نسبت به طرز كار و علل انجام آنها كنجكاوند..و كساني كه احساس حقارت دارند، نسبت به كم و كيف و چگونگي انجام كارها بي علاقه‏اند.

12تا 20سالگي :اين سال‏ها به سال‏هاي نوجواني مشهور است. دوراني است كه در آن بچه‏ها با مباحث هويت دست به گريبان هستند. كساني كه احساس هويت قوي دارند از يك برداشت باثبات در قبال خويشتن برخوردارند كه به سادگي تغيير نمي‏كند.اما كساني كه در زمينه هويت با بحران رو به رو هستند، برداشت با ثباتي از خود ندارند.

[صفا]

اضطراب جدايي از والدين
اگر كودكي در زمان جدا شدن از منزل يا افرادي كه به آنها وابستگي دارد دلهره و اضطراب بيش از حد نشان دهد،مشكوك به اين بيماري مي‏شويم كه مهمترين شكل بروز آن در كودكان سنين مدرسه به صورت بي ميلي جهت رفتن به مدرسه و يا خروج تنها از خانه، نگراني زياد در مورد آسيب به فرد محبوب و وابسته خود در زمان دور بودن از وي، وحشت زياد از ربوده شدن و يا گم شدن، ترس از حضور تنها در منزل و عدم تمايل براي خوابيدن به تنهايي و ديدن خواب‏هاي وحشتناك در زمينه‏هاي جدايي است. تعدادي از اين كودكان در زمان جدايي دچار علايم متعدد جسمي مثل سردرد، دل درد، تهوع، استفراغ و حتي طپش قلب و سنكوپ مي‏شوند در صورتي كه هيچ مشكل خاصي از نظر جسمي ندارند. بيشترين سن ابتلا حدود 7-8سالگي است. مسائل مختلفي در ايجاد بيماري نقش دارند و اصولا زمينه وراثتي و خانوادگي بيشترين علت آن مي‏باشد. در كودكان بر حسب سن و رشد آنها يك سري از ترس‏ها و اضطراب‏ها طبيعي تلقي مي‏شود امّا اگر اين مسائل آن قدر كه در كار و عملكرد آنها تأثير منفي بگذارد و مانع ارتباطات تحصيلي و اجتماعي گردد آن وقت بيماري تلقي مي‏گرددو (بروز علايم متعدد و امتناع از رفتن به مدرسه و نگراني از جدا شدن از خانه و خانواده را به حساب لجبازي ومنفي كاري كودك نگذاريد) بايد درمان شوند، بعضي از انواع روان درماني مثل رفتار درماني، شناخت درماني، تشويق و پاداش در صورت نشان دادن رفتارهاي غير اضطرابي و ترس آلود و يا تنبيه به شكل حذف پاداش در موارد بروز رفتار ترس آلود مي‏تواند كمك كننده باشد. در موارد مقاوم، دارو درماني و رفتار درماني و شناخت درماني مؤثّر مي‏باشد

[صفا]

لكنت زبان

لكنت زبان عبارت است از تكرار و طولاني شدن اصوات و كلمات كه باعث كاهش رواني كلام مي‏شود و معمولا همراه با وقفه‏ها و سكوت‏هاي مكرر است. 5درصد كودكان دچار لكنت زبان هستند و معمولا تا سنين نوجواني ادامه پيدا كرده و بيشتر آنها بدون درمان بهبود پيدا مي‏كنند. در پسرها بيشتر از دخترهاست و در سنين 2تا 3/5سالكي بيشترين شيوع را دارد. اين گونه كودكان به هنگام روخواني، صحبت كردن باخود در تنهايي و آواز خواندن لكنت ندارند. شايع‏ترين علل آن: - 1رشد رواني، احساسي و هوشي كودك سريع‏تر از رشد فيزيولوژيك دستگاه عصبي و عضلاني و تكلم است كه پايدار نيست و خود به خود بهبود مي‏يابد. - 2احساس تهديد و نا امني در خانواده - 3تنبيه‏هاي بدني در مدرسه و خانه، اضطراب، ترس و يا مرگ عزيزان. توصيه‏هايي به والدين براي درمان لكنت زبان: ايجاد امنيت و از بين بردن عوامل استرس زا و اضطراب‏انگيز در خانواده - حوصله و محبت والدين نسبت به كودك - تحقير و مسخره نكردن كودك - اجتناب از فحش و تنبيه بدني - اطمينان دادن به كودك كه مشكل او رفع خواهد شد- جايزه دادن به كودك بنا به مناسبت‏هاي مختلف جهت تصحيح رابطه با پدر و مادر - ياد دادن اين كه آرام و شمرده صحبت كند- تماس بدني (آغوش گرفتن و نوازش كودك). در صورت ناموفق بودن اقدامات فوق به پزشك مراجعه شود. تعدادي از بيماران با درمان دارويي بهبود مي‏يابند و تعداد كمي نيز پس از معاينات اوليه به گفتار درماني معرفي مي‏شوند

[صفا]

ناخن جويدن ومكيدن شصت
ناخن جويدن و شست مكيدن يك اختلال عادتي در كودكان است كه تا سن هفت سالگي شايع بوده از آن به بعد به ندرت ديده مي‏شود. اين اختلال در دخترها شايع‏تر بوده و علت اصلي آن اضطراب مي‏باشد. معمولا كودك موقعي كه در محيطهاي ناامن قرار گرفت، دچار اضطراب شده و براي كاهش آن به اين عادت متوسل مي‏شود. درخانواده‏هايي كه بين پدر و مادر اختلاف موجود بوده و يا براي تربيت كودكان از فحش و كتك استفاده مي‏كنند، بيشتر ديده مي‏شود. توصيه هايي به والدين براي درمان: تحقير و تنبيه نكردن كودك به خاطر اين عادت و بي‏تفاوت بودن نسبت به آن - تصحيح محيط نا امن خانوادگي و درگيري‏هاي خانوادگي، جلوگيري از مشاهده صحنه‏ها و فيلم‏هاي اضطراب آور - محبت و مهرباني بيشتر نسبت به كودك - اشتغال دست‏هاي كودك در اوقات فراغت توسط نقاشي، كاردستي و...- تشويق و جايزه دادن به ازاء هر بار ناخن كوتاه كردن، سعي شود از جايزه مورد علاقه كودك استفاده شود- تميز نگاه داشتن ناخن‏ها و انگشتان براي پيشگيري از بيماري‏هايي نظير اسهال و انگل - در صورتي كه اقدامات فوق نتيجه بخش نباشد، آغشته كردن انگشتان كودك به روغن بادام تلخ به مدت يكماه يا به دست كردن دستكش پارچه‏اي كلفت در تمام مدت روز به مدت حداقل يك ماه. در صورتي كه ناخن جويدن درمان نشد، نبايد نگران شد، آن را رها كنيد و كودك را مورد سرزنش قرار ندهيد

[صفا]

شب ادراري
شب ادراري عبارت است از دفع ارادي و غير ارادي و تكرار شونده ادرار در شلوار يا رختخواب، در روز و يا شب و بعد از 5سالگي. دفع ادرار تا 5سالگي و حداقل ماهي يكبار را طبيعي مي‏دانند. پسرها دو برابر دخترها دچار اين مشكل هستند. %10اين كودكان مبتلا به شب ادراري دچار ضايعات عفوني مثل بيماري قند، صرع، عفونت‏هاي ادراري و يا سنگ مجاري ادراي هستند و %90علل غير عضوي دارند. %75كودكاني كه دچار شب ادراري هستند يكي از بستگانشان نيز شب ادراري دارند. علل غير عضوي آن شامل: تأخير در رشد دستگاه عصبي عضلاني كنترل كننده دفع ادرار- سردي هوا- مصرف مايعات زياد در عصر و شب - سنگين بودن خواب كودك به علت فعاليت زياد در روز يا سرشت طبيعي كودك - احساس ناامني در محيط خانواده يا مدرسه - ترس از دستشويي و يا تاريكي و دور بودن دستشويي از محل خواب - كم بودن گنجايش مثانه براي حفظ ادرار به علتاضطراب و فشارهاي رواني روزمره (تولد نوزاد جديد، تغيير مدرسه، خانه و..). توصيه‏هايي براي درمان: توجيه اين مسئله براي پدر و مادر به عنوان بيماري- اطمينان دادن به كودك كه مشكل او رفع خواهد شد - او را سرزنش نكنيد حتي شرايطي فراهم آوريد كه خودش در تنهايي لباس‏ها و ملحفه‏اش را عوض كند كه موجب خجالت نشود- محبت و مهرباني به كودك و بي تفاوتي در مقابل شب ادراري - تشويق و محبت و دادن ستاره، كارت و جايزه به ازاي هر شبي كه ادرار نمي‏كند- بيدار كردن كودك هر ساعت يكبار و بردن او به دستشويي به مدت حداقل 2هفته - محدود كردن ميوه جات و مايعات در عصر و شب به مدت يك ماه - ايجاد محيط آرام و با امنيت در خانه و مدرسه. معمولا با اقدامات فوق مشكل كودك حل خواهدشد و در صورت استمرار به پزشك ارجاع گردد.

[صفا]

در چه مواردي توجه كم وفعاليت زياد در كودكان بيماري محسوب مي شود؟
اگر بچه‏اي از مجموعه علايم زير حداقل 6مورد آن را طي زمان خاصي در دو مكان متفاوت منزل و مدرسه و يا كوچه و خيابان بروز دهد تا حدي كه بر عملكرد تحصيلي و روابطش با ديگران تأثير نامطلوب بگذارد، به عنوان بيمار تلقي مي‏شود. علايم شامل: بي دقتي به جزئيات كارهاي مدرسه و درس و مشق روزانه، عدم توجه كافي در تكاليف و بازي‏ها، گوش ندادن به حرف ديگران، گم كردن وسايل شخصي، حواس پرتي، فراموشي، عدم انجام دستورات و نصف و نيمه ول كردن كارها، در كلاس درس جاي خود ننشيند، آرام و قرار نداشته باشد، از جاهاي نامناسب بالا رود، در زمان بازي و فعاليت جيغ و داد زيادكرده، پر حرفي، عدم تحمل انتظار كشيدن و در صف ماندن، جواب دادن به سئوال تمام نشده و حرف ديگران را قطع كند. هر چند سن شروع آن ممكن است قبل از 3سالگي بوده باشد اما تا زماني كه به مدرسه نرود و الزام و اجباري جهت رعايت اصول كلاس نداشته باشد، ممكن است شناسايي نگردد. بيشترين سن تشخيص 7تا 9سالگي بوده، پسران و مخصوصا اولين فرزند پسر بيشترين خطر ابتلاء را دارند. حدود 5تا 10درصد بچه‏هاي مدرسه‏اي احتمالا به آن مبتلا بوده و اين بيماران نصف بيماران تحت درمان روان پزشكان اطفال را تشكيل مي‏دهند. مجموعه‏اي از دلايل ارثي، مشكلات قبل از تولد (مثل مصرف بعضي مواد توسط مادر حامله) و نيز ضربه‏هاي موقع زايمان و نيز تولد زودتر از موعد و پايين بودن وزن نوزاد موقع تولد مي‏توانند دخيل باشند

[صفا]

كم توجهي وبيش فعالي در كودك

اين كه بعضي مي‏گويند بچه بزرگ مي‏شود و عاقل‏تر شده و دست از خطاهاي خود بر مي‏دارد، افسانه‏اي بيش نيست. اين بيماري در كنترل و اختيار بچه نيست كه فكر كنيم عاقل‏تر مي‏شودو حرف گوش كن‏تر، ولي ممكن است شكل بروز علايم فرق كند. مثلا اگر در كوچكي در خانه از در و ديوار بالا مي‏رفت و داخل حرف پدر و مادر مي‏پريد، با بزرگ شدن از ديوار ساختمان‏ها در خيابان سركي به منزل ديگران كشيده يا بدون نوبت سوار اتوبوس شود و بنابراين مثل هر بيماري ديگر پس از تشخيص، درمان و پي‏گيري كامل نياز دارد، غير از آموزش‏هاي خاصي كه به خانواده بيمار داده مي‏شود، براي بچه نيز وظايف و محدوديت‏هايي قائل مي‏گردند. در جريان گذاشتن اولياي مدرسه و جلب همكاري آنان ضروري است. بيشترين و مؤثرترين درمان فعلي درمان دارويي است. بيشترين اثر دارو درماني روي علايم كم توجهي و بي دقتي خواهد بود، حواس پرتي بهتر مي‏شود، حرف شنوي زيادتر مي‏گردد و همكاري بيشتري با والدين و آموزگاران نشان مي‏دهند، خلاقيت و خودكاري بچه‏ها افزايش يافته و از اشتباهات در تست زدن و حتي روخواني پيشگيري مي‏گردد. فعاليت‏هاي بي هدف كودك كاهش يافته و جيغ و داد كمتر مي‏شود. در نهايت هيچ وقت بيمار را نبايد به حال خود رها نمود و يا سرزنش و ملامت نمود، چرا كه اين بيماري است كه باعث مشكلات وي گرديده است و نه سهل انگاري و خطاكاري عمدي. بادرمان صحيح و مناسب از پيشرفت بيماري و كشيده شدن آن به سال‏هاي بعدي زندگي پيشگيري نماييد

[صفا]

تيكها را ذر كودكان چگونه بشناسيم؟
تيك‏ها طبق تعريف انقباض‏هاي عضلاني تكراري و سريعي هستند كه منجر به توليد حركات يا اصواتي مي‏شوند و فرد قدرت كنترل آنها را ندارد. كودكان و نوجوانان ممكن است به دنبال برخورد با محركي خاص يا در پاسخ به يك ميل دروني قوي، رفتارهاي تيك را بروز دهند. هر چند تيك‏ها ارادي نيستند اما در برخي افراد براي دوره‏هاي معيني سركوب مي‏شوند. تيك‏هاي حركتي مانند چشمك زدن، حركت دادن ناگهاني گردن، بالا انداختن شانه‏ها، شكلك در آوردن و تيك‏هاي صوتي مانند: سرفه كردن، صاف كردن گلو، غر غر كردن، بالا كشيدن بيني، بوئيدن اشياء و... مي‏باشد. نخستين گام در تعيين شيوه درماني مناسب، بررسي كاركرد كلي كودك يا نوجوان است (خانواده، معلمين و همسالان گاهي تيك‏ها را به عنوان رفتاري هدفمند تفسير مي‏كنند). درمان بايد با آموزش جامع خانواده شروع شود به طوري كه كودك مبتلا ندانسته به خاطر رفتارهاي تيك تنبيه نشود. مداخلات دارويي در سركوب تيك تا حدودي مؤثرند. و از مداخلات رفتاري نظير فنون "وارونه سازي عادت" استفاده مي‏شود تا افراد مبتلا از تيك خود آگاهي بيشتري پيدا كنند و حركات ارادي را شروع كنند كه تيك‏ها را جبران كنند. ساير روش‏ها از جمله تمرين تمركز، خود باز بيني و آموزش واكنش ناسازگار مي‏باشد. تصور مي‏شود فنون رفتاري و دارو درماني اثرات يكديگر را تقويت مي‏كنند

[صفا]

تفاوت نوجواني وبلوغ
بلوغ روندي جسمي است و شامل بروز تغييرات جسمي است كه به آنها صفات ثانويه جنسي مي‏گويند. اما نوجواني يك فرايند رشد رواني است هر چند كه در شرايط مطلوب، بلوغ و نوجواني هم زمان با هم شروع مي‏شوند، اما اگر هم زمان نباشند (چنان كه غالبا اين طور است) نوجوان بايد با استرسي تازه‏اي مقابله كند، يعني پيش از آنكه به سن نوجواني برسد، قبلا صفات ثانويه جنسي مانند رويش موي صورت و كلفت شدن صدا( در نوجوان پسر) ايجاد مي‏شود يا برعكس پس از آغاز نوجواني هنوز خبري از صفات ثانويه جنسي نباشد. دختران حدود 11سالگي و پسران حدود 13سالگي بالغ مي‏شوند. نوجوانان به اظهار نظر همسالان خود بسيار حساس اند و مرتبا خود را با آنهامقايسه مي‏كنند و اگر كمبودي نسبت به آنها داشته باشند منجر به احساس حقارت، خود كم بيني و از دست دادن اعتماد به نفس آنان مي‏شود. در ابتداي بلوغ، تفكر نوجوان آينده نگر مي‏شود. بسياري از نوجوانان خلاقيت‏هايي در زمينه نوشتن، هنر و موسيقي از خود نشان مي‏دهند. نوجوانان به هر شكلي مي‏خواهند به خانواده خود اعلام كنند كه خودشان داراي فكر و ايده مستقل هستند. پاسخ منفي روش كلامي و فعالي است كه نوجوانان با آن خشم خود را بروز مي‏دهند و به هر وسيله‏اي مي‏خواهند استقلال خود را اعلام نمايند. معمولا درگيري‏ها و مشاجرات والدين - نوجوان زماني شروع مي‏شود كه رفتارهايي كه والدين انتظار ندارند، از نوجوان بروز مي‏كند، اين درگيري حول و حوش مسائلي مثل امور تحصيلي در مدرسه، شيوه لباس پوشيدن يا آرايش موي سر، ساعت خواب در شب‏ها و مقررات خانه و انجام پاره‏اي وظايف در منزل مي‏باشد.

[صفا]

نحوه رفتار والدين با فرزندان نوجوان
- 1رفتارهاي نوجوان با دوران قبل و و يا بعد از آن تفاوتهايي دارد - 2در صدد آن نباشيد كه نظريات خود را بر آنها تحميل نماييد. - 3حمايت خود را در جهت كسب استقلال فكري و تصميم‏گيري مناسب از آنها دريغ ننمائيد. - 4رفتار و قضاوت همسالان براي نوجوان مهم است در انتخاب گروه دوستان آنهارا ياري دهيد. - 5در صورت مشاهده موارد غير طبيعي و غير قابل تصور از مشاوره يا مربيان تربيتي، متخصصين روان‏شناسي و روان پزشك غافل نباشيد. - 6پرورش نوجوانان برومند و متفكر قسمتي از وظايف و لذايذ زندگي شماست. اگر اختلافات و درگيري‏هايي كه ميان والدين و نوجوان وجود دارد، موقّت و گذرا باشد، در محيطي مملو از ارتباط دو طرفه و نزديك رخ دهند و با شيوه‏هاي حل مسأله سنجيده و با مرور برطرف گردند، خود موجب نتيجه‏اي مثبت مي‏گردند. عدم هدايت صحيح و برخورد مناسب با اين اختلافات و تعارض‏هاي حل نشده مي‏تواند موجب مشكل رواني- اجتماعي طي دوران نوجواني شوند. در اين سنين سئوالات زيادي در ذهن نوجوان مطرح است!من كي هستم؟ آيا ديگران مرا دوست دارند؟ آيا بدن من كامل و سالم است؟ به چه كسي اعتماد كنم؟ در آينده چه شغلي را برگزينم ؟و...اين سئوالات در واقع نشانگر روند تكامل نزد نوجوان است و از آن نبايد هراس داشت.

[صفا]

چگونه تشويق كنيم؟
اين مطلب در پي پاسخ به سوال خانواده‏ها و اوليايي كه مايل هستند بدانند چگونه رفتار خوب و پسنديده در فرزندان و... ايجاد كنند و رفتارهاي معيوب و تخريبي آنان را اصلاح نمايند. اصولا جواب و عكس العمل ما در برخورد با نوعي رفتار مي‏تواند سبب افزايش ويا كاهش آن رفتار گردد، به عبارت ديگر اگر برخورد و عكس العمل ما سبب شود كه فرد مقابل رفتار قبل را بيشتر بروز دهد، يعني وي را تشويق نموده‏ايم، اما اگر جواب، طوري باشد كه فرد مقابل رفتار قبلي را تعديل نمايد و يا بروز نمايد، پس پاسخ ما تنبيه بوده است. بهترين شكل تشويق اين است كه شما بتوانيد بلافاصله بعد از انجام عمل موفق و نيكو و مفيد به هر شكل فرد را مورد تحسين قرار دهيد و اين كار باعث تقويت رفتار و يادگيري بيشتر خواهد شد اما اگر چند بار بي توجه باشيد و فراموش كنيد، كم كم اين رفتار و فعاليت مطلوب ضعيف شده و از بين مي‏رود. شكل ديگري از تشويق به صورت پاداش متناوب وجود دارد كه پسنديده‏تر و پايدارتر است و آن اين‏كه به ازاي هر چند بار رفتار خوب به وي جايزه بدهيد، براي تشويق كردن شرايط زير را در نظر بگيريد: به شرط انجام كار خوب و رفتار مناسب پاداش دهيد- بين رفتار مناسب مورد نظر و تشويق فاصله زياد نباشد - بين كار و رفتار مورد نظر و پاداش بعدي مورد شرط تناسب وجود داشته باشد - در تشويق و پاداش نياز فرد را در نظر بگيريد. پاداش‏ها مي‏توانند مادي، كلامي و معنوي باشند

[صفا]

دعواي والدين
اينكه پدر و مادر ها ، گاهي اوقات با هم مخا لفت و گاهي هم بحث مي كنند ، يك مساله عادي است . آنها ممكن است راجع به پول ، كار هاي خانه يا اينكه وقت شان را چطور با هم بگذرانند، مخالفت كنند . گاهي درباره ي مسائل مهم كه مربوط به خانواده است و البته خيلي وقت ها هم به خاطر مسائل كم اهميت مثل اينكه شام چي باشد يا كي به خريد برود ، ممكن است مخالفتي پيش بيايد . كساني كه مدت زيادي با هم زندگي مي كنند به طور طبيعي ، گاهي با هم مخالفت يا بحث مي كنند .
بعضي وقت ها آنها با هم مخالفت مي كنند ولي با آرامش با هم حرف مي زنند و هر دو به هم شانس شنيدن و گفتن را
مي دهند. گاهي هم مخالفت شان را با دعوي و داد زدن به هم نشان مي دهند . بيشتر بچه ها از اين دعوا ها خيلي نگران مي شوند . صدا هاي بلند و كلمات نا مهربان اوليا باعث مي شود كه آنها احساس ترس يا غمگيني پيدا كنند . حتي وقتي كه اوليا با هم قهر مي كنند و اصلا حرف نمي زنند هم ، مي تواند براي بچه ها آزار دهنده باشد .
گاهي بچه ها فكر مي كنند كه در دعوي اوليا مقصر هستند ، مثلا وقت هايي كه به خاطر موضوعي كه به بچه ها مربوط ميشود. در اين موقع احساس گناه و تقصير در بچه ها ايجاد مي شود . اما اين مهم است كه بچه ها بدانند كه در رفتار هاي اوليا شان هيچ وقت مقصر نيستند .

[صفا]

·معني دعوي اوليا چيست ؟
بيشتر وقت ها، بچه ها به اين فكر مي كنند كه منظور پدر و مادر شان از دعوي چيست ؟ ممكن است با خودشان فكر كنند كه اولياي آنها همديگر را دوست ندارند و حتي ممكن است كه فكر كنند كه معني دعوي آنها اين است كه مي خواهند همديگر را طلاق بدهند . اما دعوي پدر و مادر ها معمولا اين معاني را ندارد . اين مهم است كه بچه ها بدانند كه بزرگتر ها هم گاهي درست مثل خود بچه ها ، با هم دعوي مي كنند و در موقع دعوي ممكن است كه حرف هايي زده شود كه واقعا" منظور آنها نباشد . بعضي روز ها بزرگتر ها خسته و كم حوصله مي شوند و شايد از دست كسي عصباني باشند ، اين وقت ها ممكن است در خانه بحث و دلخوري و يا شايد دعوي پيش بيايد .

·احساس بچه ها در موقع دعوي پدر و مادر ها چيست؟
شنيدن صداي بلند يا كلمات نا مهربان از اوليا ، معمولا بچه ها را غمگين مي كند . ديدن ناراحتي و غمگيني اوليا و اينكه نمي توانند عصبانيت خودشان را كنترل كنند ، باعث مي شود بچه ها بترسند يا احساس تنهايي كنند . موقع دعوي ، بچه ها ممكن است بيشتر نگران يكي از اوليا باشند كه بيشتر غمگين شده يا حتي بيشتر سرش فرياد كشيده شده است . يا ممكن است يكي از اوليا ،آنقدر خشمگين شده باشد كه احساس خطر پيش بيايد . گاهي هم اولياي عصباني با فرزندشان هم ، عصباني ميشوند . بعضي اوقات ، بچه ها از دعوي بزرگتر ها دل درد مي گيرند يا گريه مي كنند . يا خوابشان نمي برد يا مدرسه رفتن برايشان سخت مي شود . يكي از كار هاي مهم اين است كه اين احساس را با خود اوليا در ميا ن بگذارند تا آنها به كمك بچه ها بيايند . شايد بزرگتر ها اصلا حواسشان نباشد كه بچه ها ترسيده اند و يا به آنها علت بحث را توضيح بدهند و احساس منفي بچه ها را بر طرف كنند .

[صفا]

برخی کودکان قادر نيستند در تاريکی بخوابند

وحشت برخی کودکان از تاريکی، برخلاف تصور بعضی از والدين که آن را تلاش کودک برای جلب توجه می دانند، می تواند ناشی از شب کوری باشد.

پژوهشگران می گويند که اين ناراحتی نادر و تشخيص طبی آن دشوار است.

چشم اکثر مردم پس از مدت کوتاهی به تاريکی عادت می کند، اما چشم برخی از کودکان، که ظاهرا از هيچ گونه ضعف بينايی رنج نمی برند و در محيط پرنور به خوبی می بينند، به تاريکی عادت نمی کند.

ترس از سايه

پژوهشگران بيمارستان عمومی "گارتناول" در شهر گلاسکو در اسکاتلند با انتشار نتايج تحقيقات خود در "نشريه پزشکی بريتانيا" يکی از دو نوع ناراحتی مادرزادی شب کوری را تشريح کرده اند.

والدين يک دختربچه سه ساله که او را نزد پزشکان برده بودند گفتند که بچه بی وقفه از نابينايی در تاريکی شکايت می کند.

او به سختی به خواب می رفت و در تاريکی قادر به حرکت از يک اتاق تاريک به اتاق تاريک ديگر نبود، در حالی که می توانست به سوی محيط روشن حرکت کند.

پدر و مادر کودک او را تنها پس از آن که مشخص شد خواهر سه ماهه اش به ضعف بينايی مبتلا است نزد پزشک بردند.

مورد دوم به يک دختربچه دو ساله مربوط می شد که علاوه بر مشکل بينايی در تاريکی دائم به اشيا برخورد می کرد و زمين می خورد.

اين دختر بچه نيمه شب درحال گريه از خواب برمی خاست اما به اتاق خواب پدر و مادرش نمی رفت و شديدا وحشتزده می شد. او همچنين از سايه می ترسيد.

پزشکان دريافتند که در خانواده اين کودک، مشکلات بينايی از جمله شب کوری سابقه دار است.

به اين کودک چراغ قوه ای داده شد تا در تاريکی با خود حمل کند و اتاق خواب او شب ها روشن نگاه داشته شد.

به نظر می رسد به اين ترتيب وحشت او از شب برطرف شده باشد.

گروه پژوهشگران که سرپرستی آن را "گوردون داتون"، متخصص چشم به عهده داشت، نوشت: "نابينايی شبانه در کودکان می تواند باعث وحشت عميق از تاريکی شود."

وی افزود: "تشخيص اين ناراحتی و اختيار دادن به کودک برای کنترل نور محيط می تواند زندگی خانوادگی را متحول کند

[صفا]

كودك در سه سالگي كشف مي‏كند كه پدر و مادر با يكديگر روابط خاصي دارند و رفتارشان با او متفاوت مي‏باشد. دراين سن پسر كوچك مادر را به نوعي ديگر دوست دارد و مي‏خواهد جانشين پدر شده و مادرش فقط متعلق به او باشد و اغلب ديده مي‏شود كه پسرك سه ساله مي‏گويد:"وقتي بزرگ شوم با مامان ازدواج خواهم كرد."حرف‏هاي او را زياد تمسخر نكنيد.
زيرا بدين وسيله طبيعت او مي‏خواهد، او را براي مرد شدن آماده سازد. ولي دير يازود پسرك متوجه مي‏شود كه نمي‏تواند جانشين پدر شود و بنابراين تصميم مي‏گيرد كه شبيه او شود و در اين جاست كه فرايند همسان‏سازي با پدر شروع مي‏شود. در مورد دختران هم همين طور است .


رشد بدني و شناخت آگاهي‏هاي جنسي نزد دختران و پسران متفاوت مي‏باشد. دخترها به دليل رشد سريع‏تري كه در اين سن دارند،نسبت به شناخت مسايل جنسي نيز كشش بيشتري پيدا مي‏كنند ولي خجالت مي‏كشند اين مسايل را از مادر سئوال كنند و ترجيح مي‏دهند پرسش‏هاي خود را در كتاب‏هاي علمي جستجو نمايند.

[صفا]

فرزندتان مايل است كه ذوق و سليقه خود را در انتخاب لباس، كتاب، موسيقي و دكوراسيون اتاقش بيان كند و عقيده خود را درباره مسائلي كه به او مربوط مي‏شود اظهار نمايد. به او در اين زمينه كمك كنيد تا چشم انداز وسيع‏تري براي نگريستن به زندگي پيداكند.


كتاب‏هاي مورد علاقه فرزندتان را تهيه كرده و در اختيارش قرار دهيد و چنانچه او به مجله‏اي علاقه خاصي دارد آن را برايش آبونه نمائيد. در همان حال برايش توضيح دهيد كه نحوه مطالعه كتاب هاي داستان و مجلات با كتاب‏هاي درسي متفاوت است .
توصيه ديگر اين است كه بازيهاي فكري را در اختيارش قرار داده و يا اجازه دهيد برنامه‏هاي آموزشي تلويزيون و يا راديو را ضبط كرده و به دلخواه مورد استفاده قرار دهد. اين امر باعث مي‏شود تا علاوه بر يادگيري لغات جديد، افكارش به صورت منطقي‏تر پرورش يابد.