آموزش معرق و مشبک

[sharoen]

سلام دوست عزیزم
خوش اومدی , در مورد سوال اول که درست تایپ نشده بود من متوجه نشدم چی رو میخواهید برش بزنید ؟ ولی کلا" هنگام برش زدن قطعات نازک در معرق و مشبک اگر به اندازهء کافی در عمود برش زدن مهارت پیدا نکرده اید کمی دست خود را به سمت مخالف خط برش مایل کنید .
و سوال دوم , صابون معرق همون صابونیه که توی حمام استفاده میکنید
ما چیزی بنام صابون معرق نداریم شایدم تازه اختراع شده !!
ولی کلا" وقتی شما میخواهید چوبهای سختی مثل عناب , ون , گردو , اکالیپتوس و.... را برش بزنید به تیغ اره فشار می اید و تیغ اره در اثر داغ شدن میشکند , هنگام برش زدن اینگونه چوبها هر چند دقیقه یکبار که احساس کردید تیغ اره کند شده یک تکه صابون خشک ( ترجیحا" صابونی که چربی کمتری داشته باشد مثل صابون مخصوص پوستهای چرب ) بر میدارید و به یکبار به تیغ اره میکشید و دوباره که شروع به برش زدن کردید متوجه تفاوت این دو حالت خواهید شد . اشکال این کار این است که چوب مقداری از چربی صابون را جذب میکند و شما اگر در کار خود از چوبهایی که بافت سختی دارند زیاد استفاده کنید هنگام سپردن کار برای پلی استر سفارش کنید که از ضد چربی روی کار شما استفاده شود .
اگر بخوبی توضیح ندادم لطفا" عکسی از کارتان تهیه کنید و در پست خودقراربدهیدتاراهنمایی لازم بعمل اید .

[sharoen]

ضمن سپاس و خوش امد گویی به شما دوست عزیز mst_ab

این هم هدیهء عضویت شما , چند طرح و حاشیه برای مشبک خط که به سلیقهء خودتون کار کنید .
خوشحال میشیم اگر از کارتون عکسی تهیه کنید و پست بعدی رو از شما داشته باشیم .
اگر احیانا" سوالی در زمینهء انتخاب چوب مناسب یا زیر کار داشتید من در خدمتم .



مژده ای دل که مسیحا نفسی می اید .





دیدی ان قهقههء کبک خرامان حافظ که ز سر پنجهء شاهین قضا غافل شد





راهی بزن که اهی بر ساز ان توان زد شعری بخوان که با او رطل گران توان زد





من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان قال و مقال عالمی میکشم از برای تو














من باید بابت به خاطر نداشتن نام خوشنویس اثار بالا از ایشون عذر خواهی کنم , فردا نیاین یقه مو بگیرین . خوب اینم یه کار مشبک خط از خودم البته فقط کارش نه طرحش .

[mst_ab]

با سلام و تشكر مجدد؛
راستش هنوز كارم به جايي نرسيده كه بخوام ازش عكس بگيرم
از طرح هاي زيباي شما خيلي متشكر من حتماً چند تاشو كار ميكنم
ضمناً اگر چند طرح بسم الله هم بذاريد ممنون مي شم.
راستي من خيلي تازه كارم به نظر شما از چه كار هايي بايد شروع كنم؟
باز هم از كمك شما بينهايت سپاس گذارم.

[sharoen]

مشکل شما عمود نبودن برشهایتان است که به اولین اموزش مراجعه کنید و خطوطی که رسم شده را روی تخته سه لایه بکشید و انقدر از این خطوط ببرید تا برشهایتان عمود شود و کارتان را با تخته سه لایه و اشکال ساده ای که طر ح های ان را طی 2 روز اینده در تاپیک قرار میدهم شروع کنید و تا قلق کمان اره دستتان نیامده به هیچ عنوان با چوب کار نکنید که دچار اسیب جدی در ناحیهء مچ دست میشوید . و در مورد مشبک خط هم اگر برش عمود باشد که نباید بشکند .
ولی راه دیگری هست که گاهی برای زیبایی کار استفاده میشود و قبلا" هم ذکر کردم که در نواحیی که حروف باریک میشوند مثل انتهای حرف ( ر ) یا ابتدا و انتهای حرف الف کمی دستتان را هنگام برش به جهت مخالف خط مایل کنید تا زیر کار از روی کار کمی پهن تر شود (به اندازهء یک میلی متر ) .
طرح های بالا را فعلا" با تخته سه لایه که تاب نداشته باشد در ابعاد کوچک مثل A4 شروع کنید و هنگامی که برش هایتان عمود شد از چوب چنار استفاده کنید و پس از کار چشمهایتان را با محلول استریل چشمی شستشو دهید . به این علت که خاکهء چوب وارد مجرای تنفسی و چشم شما میشود و چوب چنار نیز اغلب حساسیت زاست .
در ضمن فکر میکنم طرح ها زیاد واضح نیستند اگر حین کار به مشکلی برخورد کردید بفرمایید اصلاح کنم و مجدادا" در تاپیک قرار بدم.
موفق باشید

[sharoen]

انواع معرق چوب ( از لحاظ شیوهء اجرا ) :
1. معرق روی چوب
2. معرق داخل چوب

1. انواع معرق روی چوب :
الف)

معرق رویه کوبی : این شیوه قدیمی ترین نوع معرق شناخته شده در ایران است . برای اجرای این شیوه قطعات نازک چوب بر اساس الگو دوربری میشود و سپس انها را بر اساس طرح مورد نظر بر روی سطحی چوبی مانند در با میخ نصب میکنند . اشکال مورد نظر در این شیوه اکثرا" هندسی هستند .

ب)

معرق زمینه چوب ( که به چوب در چوب نیز معروف است ) : در این شیوه قطعات تشکیل دهنده متن و زمینه هر دو از چوب میباشد و از جمله دقیق ترین شیوه های معرق بشمار میرود .در متن این شیوه ازمعرق, متن هم میتواند از جنس چوب باشد هم مصالح دیگر معرق ( صدف طبیعی و مصنوعی , استخوان شتر, عاج طبیعی ومصنوعی که به نامهای شبه عاج و فیبر مصنوعی نیز شناخته میشود , فلزات و خاتم ) در این شیوه زمینه به شکلهای مختلفی اجرا میشود . چنانچه میتوان تمام زمینه را از چوب یک تکه یا چند تکه اجرا کرد .

ج)

معرق روکشی : به معرقی گفته میشود که که با روکش ساخته میشود ( از نظر ظاهری این شیوهء معرق تا حد زیادی شبیه به شیوهء زمینه چوب است ) ولی در اینجا فقط از روکش استفاده میشود .از انجا که روکش ها ضخامت کمی دارند می توان برای برش انها از قیچی یا کاتر استفاده کرد . البته برخی استاد کاران برای تولید انبوه تعدادی روکش را روی هم گذاشته و انها را با کمان اره میبرند . به دو دلیل این شیوه از کیفیت خوبی برخوردار است زیرا قطعات بریده شده از روکش بدون فاصله کنار هم و در جای خود قرار میگیرند و همچنین از دوام زیادی برخوردار است . از نظر هنری گر چه هر گونه طرحی بوسیلهء این شیوه قابل اجراست ولی از انجا که روکش ها از رنگ و نقش های طبیعی محدودی برخوردارند بهتر است با این شیوه طرح های ساده تر اجرا شود .

د)

معرق رزین دار: منظور از معرق رزین دار این است که به جای برخی قطعات از رزین ( پلی استر ) استفاده میشود . از انجا که رزین معمولا" در زمینهء معرق بکار میرود و متن از چوبهای مختلف و مصالح دیگر می باشد به این شیوه معرق زمینه پلی استر نیز میگویند .

2. انواع معرق داخل چوب:

الف)

معرق جای گزینی : این شیوه به معرق سنتی معروف است . در این شیوه معرق زمینه همیشه از جنس چوب است ولی در متن علاوه بر انواع چوب از استخوان شتر, خاتم , فلزات , صدف و عاج نیز استفاده میشود . برای ساخت این نوع معرق ابتدا بر اساس طرح قسمتهایی از چوب زمینه با بازارهای منبت کاری به عمق حدود 3 mm کنده کاری میشود سپس چوب و مصالح دیگر که ضخامتی حدود 3mm دارند در محلهای خود نشانده میشوند .

ب)

معرق نازک کاری : این نوع معرق را میتوان ترکیبی از شیوه های زمینه چوب , روکشی و خاتم مربع دانست . در این شیوه طرح ها به صورت سنتی و بخصوص شطرنجی اجرا میشود . ضخامت قطعات معرق بکار رفته در این شیوه کمتر از معرق معمولی یا به عبارتی کمتر از 3 mm و حدود 2mm است . به همین دلیل به ان معرق نازک کاری گفته میشود . در این شیوه از رنگهای محدود تری استفاده میشود تا ریزه کاریها بخوبی خود را نشان دهند .

[sharoen]

چوب :

اسمی است عام و به تنه درختان چند ساله گفته میشود .
برای تقسیم بندی درختان بهتر از نوعی تقسیم بندی استفاده شود که استثنای کمتری داشته باشد .پس انها را بر اساس شکل ظاهری برگهایشان تقسیم بندی کرده اند . بدین ترتیب میتوان درختان را به دو گروه تقسیم کرد :

1. سوزنی برگان
2. پهن برگان

1. سوزنی برگان

: درختانی که دارای برگهای کشیده و باریک هستند . رنگ چوب انها معمولا" روشن و چوبهایشان نسبت به افات و امراض , درجهء حرارت و بی ابی مقاوم هستند .بافتی سست و نرم ونسبتا" سبک و بدون نقش دارند . حدود حلقه های رویش سالیانه کاملا" مشخص است و دارای ساقهء بلند وکشیده هستند .

2. پهن برگان :

درختانی که دارای برگهای پهن هستند و معمولا" درنواحی گرم و مرطوب و معتدله میرویند و در فصل سرد به خواب میروند . چوب این درختان دارای بافت و ساختمان بسیار متفاوتی است که از سست ترین و سبک ترین تا سخت ترین و سنگین ترین و رنگین ترین چوبها در میان انها وجود دارد و به همین دلیل در کارهای هنری کاربرد بیشتری دارند . نسبت به افات و امراض , بی ابی و درجهء حرارت از مقاومت کمتری نسبت به سوزنی برگان برخوردارند .

معایب چوب :

1.معایب طبیعی
2.معایب ناشی از عوامل خارجی

1. معایب طبیعی :

1. گره یاجهت الیاف چوب , که شامل گره مرده و گره زنده میشود . گره زنده در معرق کاربرد دارد .
2. پیچیدگی چوب
3. حفره
4. غدد یا جوش چوب
4. ترک
5. زخمی شدن
6. برونچوف چوب ( قسمتهای نرم و جوانی که مستعد حملهء حشرات وافات و پوسیدگی است )
7. روئیدن در مرکز
8. روئیدن غیر مرکزی
9. رشد نامتعادل

معایب ناشی از عوامل خارجی :

1. قارچها و کپکها : که از نشانه های ان در چوب ایجاد رگه و لکه های کبود است .
2. پوسیدگی : که در اثر عواملی چون تماس با خاک , اب و مواد شیمیایی بوجود امده و نشانهء ان ایجاد رگه ها و لکه های روشن و سفید روی چوب است .
3. حشرات : مانند سوسک شاخدار, جیرجیرک ,موریانه و لیکتوس .

صفات فیزیکی چوب :

1. رنگ چوب
2. نقش وموج
3. بو
4. سختی
5. وزن
6. صوت

صفات مکانیکی چوب :

1. قابلیت شکافتن داشته باشد
2. قابلیت انحناء
3. قابلیت خم
4. حالت فنری

چوب در معرق از چهار جهت بررسی میشود :

1. بافت :

هر چه مقدار اب جذب شده درخت بیشتر باشد پس از خشک شدن سلول ها فاصلهء بیشتری از یکدیگر پیدا میکنند و چوب سبک تر و بافت ان نرم ترمیشود . و هر چه میزان اب جذب شده کمتر باشد پس از خشک شدن سلول ها فاصلهء کمتری پیدا میکنند وفشرده تر میشوند و چوب سخت تر و سنگین تر میشود .

2. نقش :

نقشی که روی چوب ایجاد میشود به نوع درخت فصل رویش مواد معدنی موجود درخاک اب و هوا و فصل برش بستگی دارد .

3. درخشنگی :

چوبی که پس از پرداخت درخشندگی بیشتری داشته باشد از ارزش بیشتری برخوردار است

4.رنگ

: در پست شماره 5 توضیح داده شده .

[sharoen]

از هر یک از این 5 حاشیه میتوانید بعنوان قاب تابلوهای خود بخصوص اگر با ترکیبی از مشبک همراه باشد استفاده کنید . ابتدا الگوی قاب را بر اساس سایز تابلو رسم کنید و برش بزنید حتما" فارسی بر را روی الگو اجرا کنید و سپس قطعات بریده شده را با چسب چوب در جای خود متصل کنید . برای دقت و راحتی بیشتر کار چسباندن حاشیه ها را روی تابلو انجام دهید .

نکته: چسب چوب را حتما با انگشت و بصورت ضربه ای به پشت قطعات چوب بزنید به طوری که تمام سطح چوب را پوشش دهد . اثر ضربات را خام بگذارید و صاف نکنید . و اجازه دهید چسب حدود 1 دقیقه کمی باصطلاح خودش را بگیرد و اب ان کمی در مجاورت هوا تبخیر شود سپس به قطعات دیگر متصل نمایید .

در مورد زیر کارها در مشبک توضیح ندادم .
1. زیر کار نئوپان روکش گردو .

2. زیر کار زمینه چوب که خودتان تهیه میکنید و از طرح های منظم , نامنظم , اجری , پازلی و منقش استفاده کنید ( نمونه های کوچکی برای پست بعدی همراه با الگو اماده میکنم )
3. از فیبر با روکش چرم , جیر یا مقوای چروک استفاده کنید .
4. مشبک را کاملا" اماده کنید و روی زیر کار نصب کنید سپس از رزین ( پلی استر ) مشکی یا رنگهای مختلفی از صدف مصنوعی بصورت نیم برجسته یا مسطح استفاده کنید ( این مرحله با پلی استر کار است ) .

[sharoen]

لطفا" این تاپیک را کامل و دقیق مطالعه بفرمایید . برخی مشکلات معرق کاران بخصوص کشیدگی تاندون ها در ناحیهء مچ دست بعلت عدم رعایت نحوهء صحیح در دست گرفتن کمان اره و درد گردن و عدم رعایت اصول ارگونومیک مشترک میباشد :

[Only registered and activated users can see links. ]

[gheraphic]

این تابلو معرق که طرح آن از استاد تجویدی وبا هنر معرق کار استاد م عسگری در ابعاد 111-82 است.
که در آن از چوبهای :فوفل -عناب-گردو-کیکم جوش وساده-کراک وغیره....واز فلزات مس و برنج استفاده شده است .
به این نوع تابلو معرق زمینه چوب می گویند .

[sharoen]

تاب گیری چوب :

که در چوبهایی با بافت سخت و فشرده بیشتر دیده میشود . اگر هنگام خرید چوب با تاب خوردگی چوب مواجه شدید حتی المکان از خریداری ان خودداری فرمایید . در صورتی که چوب را پس از اینکه به منزل اوردید دچار تاب خوردگی شد به این علت است که درجهء رطوبت منزل معمولا" بیشتر از انبار ها یست که چوب را در انجا خشک میکنند و چوب بلافاصله رطوبت محیط جدید را به خود جذب میکند و دچار تابیدگی میشود. برای رفع این عیب چوب را حدود 6 الی 8 ساعت بسته به سختی بافت ان در اب گرم قرار دهید و تا دمای اب پایین امد دوباره روی ان اب گرم بریزید تا اب کاملا" جذب سلولهای چوب شود و ان را نرم و انعطاف پذیر کند . سپس چوب خیس را لای کاغذ یا روزنامه بپیچید و روی ان اشیاء سنگینی مانند اجر و موزاییک بگذارید و حدود 2 تا 3 هفته در هوای ازاد قرار دهید تا تاب ان گرفته شود طی این مدت باز هم چوبها را چک کنید و تا قبل از اینکه کاملا" صاف نشده در همین حالت نگه دارید . راههای دیگری نیز برای تابگیری چوب وجود دارد که در منزل قابل اجرا نیست .